محمد مهريار

429

فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )

رياخوان Riy xw n رياخوان يا رياخان و هر دو در تداول عامه رياخون ، نام ديهى است در دهستان اشترجان از شهرستان اصفهان . در سال 1345 جمعيت اين ديه 478 نفر بوده است . « 1 » اين ناحيه چنان كه در مطاوى اين كتاب دربارهء لنجان و نامواژه‌هاى متعدد آن گفته شد . در حال حاضر از شكوفايى اقتصادى بسيار خوبى بهره‌مند است و در عين‌حال ، اين ناحيه بسيار قديمى است و صرف وجود اين نام و امثال آن و نامواژه‌هاى بسيار ديگر ، همه با نامهاى كهن در ناحيت لنجان و النجان ، نشان اين است كه از قديم يكى از مراكز سكونت و تمدن آريايى و اقوام ايرانى در اينجا بوده است . ولى در حال حاضر متأسفانه نشانى از قدمت جز در اين نامهاى كهن در آنجا نمىشود نشان داد . علتش هم اين است كه ساختمانهاى ناحيه همه نااستوار و برآورده از خشت خام است و اين نوع ساختمان در مرور دهور محكوم به فروريختن و زوال است . اثر قديمى در دور و بر ديه ديده نمىشود . خانه‌هاى گلى با ديوارهاى كاهگلى ، كوچه‌هاى درهم پيچيده و خاك‌آلود در تابستان و گل‌آلود در زمستان و خود ديه كه محفوف درختستانهاى سرسبز است ، اين است همهء آنچه نشان دهندهء وضع حاضر ديه است . حمامى و مسجدى و برخى ديوارهاى آجرى و درهاى آهنى به نشان اينكه ، تمدن در اينجا راه يافته است . گويش خاصى در ناحيه وجود ندارد . آن استحكام اخلاقى و شيوه‌هاى بديع زندگانى نواحى ساحل كوير نيز در اينجا ديده نمىشود . هرچه از قديم بوده هم نابود شده و به‌طور خلاصه گذشتهء كهن را فقط در نام آن مىتوان ديد . از اين‌رو ما به واژه‌شناسى آن دست مىبريم . واژه‌شناسى : در فهرستهاى موجود بيشتر آن را رياخان آورده‌اند . « 2 » در نشريهء شمارهء 289 مركز آمار ايران آن را رياخوان ذكر كرده‌اند . چون در تلفظ « خوان » و « خان » به يك صورت به گوش مىرسد ، املاى صحيح آن به هر دو صورت ممكن است ولى نويسنده صورت خوان را ترجيح مىدهد . ( به دليل معنايى كه خواهد آمد ) دربارهء تقطيع آن بىشبهه به دو جزء « ريا + خوان » ( خوان ) مىرسيم . ولى اين تركيب در ظاهر معنى صحيح ندارد . ليكن اگر توجه كنيم

--> ( 1 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 14 . ( 2 ) - ن . ك . به : فرهنگ آ . م . م . ذيل همين مدخل .